ค่ายอบรบนักสื่อความหมายธรรมชาติ ครั้งที่ 3 จัดโดย เครือข่ายเขาใหญ่ดีจัง

แชร์โพสต์นี้
Facebook
Twitter
Email
เมื่อวันที่ 18-21 มกราคม สมาชิกทีมออกแบบกระบวนการเรียนรู้ของ EnvironHack และ HippoCampus House ได้เข้าร่วมกิจกรรมค่าย “นักสื่อความหมายธรรมชาติ ครั้งที่ 3” ที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จัดโดย เครือข่ายเขาใหญ่ดีจัง

ตลอด 4 วันในป่าเขาใหญ่ ทำให้ได้เรียนรู้เรื่องการเป็นนักสื่อความหมายธรรมชาติผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย ได้ผูกสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมค่ายและพี่ๆ วิทยากร รวมทั้งได้ซึบซับบรรยากาศแห่งป่าเขาใหญ่ภายใต้อากาศเย็นๆ ท่ามกลางต้นไม้ ช้าง กวาง เม่น ลิง ชะนี สัตว์อื่น ๆ และนกนานาชนิด

เพื่อบันทึกและถ่ายทอดสิ่งที่ได้เรียนรู้ เราจึงได้ทำสรุปใจความหลักออกมาสั้นๆ ดังนี้ค่ะ

นักสื่อความหมายธรรมชาติ

นักสื่อความหมายธรรมชาติ หมายถึง ผู้ถ่ายทอดเนื้อหาและเรื่องราวของธรรมชาติ ทั้งสิ่งที่เฉพาะเจาะจงหรือระบบในธรรมชาติ เพื่อให้ผู้รับสารได้เกิดการรับรู้และเข้าใจในธรรมชาติทั้งด้วยเหตุผลและความรู้สึก นำไปสู่ความรักและความหวงแหนธรรมชาติ

ดังนั้น นักสื่อความหมายธรรมชาติ จึงเป็นคนที่ ช่วยให้ผู้มาเยือน ได้รู้สึกเหมือนกับที้นักสื่อความหมายรู้สึก โดยใช้สถานที่จริง ให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสประสบการณ์ตรง ไปพร้อมๆ กับการได้ค้นพบความลับของธรรมชาติ

Tilden’s Six Principles of Interpretation – 6 สิ่งที่นักสื่อความหมายพึงระลึกถึง

  1. เลือกสรรให้สอดคล้องประสบการณ์
  2. ถ่ายทอดมันบนฐานความรู้
  3. ด้วยศาสตร์และศิลป์นานาไปลองดู
  4. จนตื่นรู้ด้วยรักและเข้าใจ
  5. โลกใบใหญ่ล้วนใกล้ชิดชีวิตสัมพันธ์
  6. ส่งสารนี้เท่ากัน เพียงแปลความไปตามวัย

กระบวนการสื่อความหมาย TORE

การออกแบบกระบวนการสื่อความหมาย มีอยู่ 4 ลำดับ ซึ่งมีตัวย่อรวมของแต่ละลำดับคือ T-O-R-E

T – THEMATIC

มีตีมเพื่อกำหนดทิศทางของสิ่งที่กำลังจะสื่อความหมาย เช่น วันนี้ฉันจะสื่อความหมายถึง “ต้นทะโล้ ที่เป็นต้นไม้แห่งป่าดิบชื้น มีประโยชน์กับมนุษย์ และเป็นหนึ่งในผู้เร่งกระบวนการฟื้นฟูป่า”

O – ORGANIZED

เรียงลำดับเนื้อหาและสื่อประกอบการเล่าอย่างเป็นลำดับขั้น เข้าใจง่าย ควรมีไม่เกิน 4 หัวข้อ เช่น ชวนให้คนเห็นภาพรวมของต้นทะโล้ที่มีความสูง มีเรือนยอดสีส้มสว่างดึงดูดนกและแมลง > ทำให้คนเห็นว่านกมักจะมาเกาะอาศัยที่ต้นทะโล้ จึงมีต้นกล้าของพืชพันธุ์ต่างๆ งอกอยู่ด้านล่างของต้นทะโล้จากขี้ของนก > ดอกทะโล้ที่ขาวสว่างและมีกลิ่นหอม ดึงดูดให้มัแมลงมาผสมเกสร โดยมีดอกจริงให้คนได้ดมกลิ่นดอกทะโล้ > มีข้อมูลประโยชน์จากต้นทะโล้ที่มนุษย์นำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ทางยาและเครื่องหอม เป็นต้น

R – RELEVANT

การเชื่อมโยงประสบการณ์ของผู้มาเยือนกับเรื่องราวและความหมายที่เราต้องการสื่อ การสื่อความหมายจะง่ายและราบรื่นขึ้นหากเราสามารถเชื่อมโยงประสบการณ์ของผู้มาเยือนให้เข้ากับเนื้อหาของเราได้ นอกจากจะเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้จากประสบการณ์เดิมของผู้มาเยือน ยังช่วยให้กลุ่มได้เรียนรู้ประสบการณ์ที่แตกต่างกันด้วย

E – ENJOYABLE

จัดกิจกรรมให้มีความสนุกสนานเพลิดเพลิน คำนึงถึงการสร้างการมีส่วนร่วมในกิจกรรม มีอารมณ์ขัน ใช้ผัสสะที่หลากหลาย ใช้อุปกรณ์เสริมเพื่อประสบการณ์ที่แตกต่าง ในบรรยากาศสบายๆ เช่น กลุ่มที่สื่อความหมายถึงต้นทะโล้ที่มีนกมาเกาะอาศัย มีปุ่มสีแดงอยู่ด้านหน้าป้ายซึ่งเมื่อกดจะมีเสียงนกดังขึ้น พร้อมกับมีนกที่พบได้บ่อยบนต้นทะโล้โผล่ออกมา ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกตื่นเต้นและสนุกสนาน เป็นต้น

Make them feel the way you feel

เช้าวันสุดท้ายของค่ายนักสื่อความหมายธรรมชาติครั้งที่ 3 พี่ชัชพาพวกเราทุกคนขึ้นไปชมตะวันขึ้นที่ผาเดียวดาย บนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ พี่ชัชดูแลให้ทุกคนเดินไปถึงที่หมายอย่างไร้สุ้มเสียง แนะนำจุดนั่งที่ไม่ชิดติดกัน ให้พวกเราได้ใช้เวลารอรับแสงแรกของดวงตะวันอย่างสงบ ภาพด้านหน้านั้นสวยงามมาก จากทิวเขามืดดำ ท้องฟ้าสีน้ำเงินเข้ม ค่อยๆ ถูกฉาบทาด้วยแสงของดวงตะวัน พวกเราบางคนประทับใจในช่วงขณะนั้นจนน้ำตาซึม

คล้ายกับที่พวกเราได้ฟังพี่ปูสื่อความหมายถึงความสัมพันธ์อันน่าทึ่งของต้นไทรกับต่อไทร พี่สีทำให้เราประทับใจกับการสื่อสารกันของพืชและความสำคัญของ Mother Tree พี่บีที่ทำให้เรารู้จักกับต้นยางนาต้นใหญ่ พี่แอ้ดที่ทำให้เราเห็นการกำเนิดขึ้นของโลก และหิน วัสดุธรรมชาติอย่างแรกที่ทำให้เกิดดินและทราย เป็นต้น

ปลายทางของการสื่อความหมาย คือการทำให้ผู้มาเยือนเกิดความรู้สึกแบบเดียวกันกับนักสื่อความหมายนั่นเอง

IKURRA

พี่ประพนธ์กับพี่สีเป็นคนอธิบายวัฏจักรนี้ โดยเรียกเป็นตัวย่อใหม่เอี่ยมว่า IKURRA ซึ่งเป็นลำดับขั้นของพฤติกรรมของคน จากความสนใจไปจนถึงการลงมือทำ ประกอบด้วย

Interest ความสนใจ > Knowledge ความรู้ > Understand ความเข้าใจ > Respect ความเคารพ > Response การตอบสนอง > Action การลงมือทำ > Interest…

ทุกลำดับขั้นเปรียบได้กับตะเกียงที่ส่องสว่าง นำไปสู่หนทางที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างที่เราคาดหวัง สำหรับในค่ายนักสื่อความหมายธรรมชาติ ย่อมหมายถึงการปลูกสร้างให้ผู้คนเกิดความเข้าใจ ความรัก ความหวงแหน และการลงมือทำเพื่อฟื้นฟู รักษา และปกป้องธรรมชาติในท้ายที่สุด

SRA CAN

สำหรับนักสื่อความหมายทุกคน นี่คือสองคำที่เป็นดังคัมภีร์ในการนำความรู้กลับไปใช้ให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด นั่นคือ

SRA

System – ออกแบบให้ได้กระบวนการเรียนรู้ที่เป็นระบบ มีประสิทธิภาพ
Repeat – ฝึกฝน ทำซ้ำ ปรับปรุง ทำซ้ำ ปรับปรุง ทำซ้ำ…
Automatic – เกิดเป็นกระบวนการสื่อความหมายที่ทำได้อย่างเป็นธรรมชาติและมีประสิทธิภาพ

CAN

Copy – รับเอาความรู้และวิธีการที่เคยถูกใช้แล้วได้ผล
Adapt – นำมาปรับใช้ สร้างสรรค์ พัฒนาให้เหมาะสมกับบริบทการสื่อความหมายของแต่ละเรื่อง
New – เกิดเป็นรูปแบบการเรียนรู้ใหม่ๆ ที่จะนำไปถ่ายทอดและขยายต่อ

ขอขอบคุณกระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการเป็นนักสื่อความหมายธรรมชาติของผู้จัดกิจกรรมและวิทยากรค่าย รวมทั้งการแบ่งปันความรู้จากเพื่อนร่วมค่ายทุกท่านค่ะ

ค่ายอบรมนักสื่อความหมายธรรมชาติ ครั้งที่ 3

วิทยากรในค่าย: พี่ชัช พี่แอ้ด พี่ปู พี่พนธ์ พี่สี พี่บี พี่กุ๋ย พี่เบ้ พี่เก่ง พี่มี่ พี่เฌอ พี่นิม น้องจู้ จากกลุ่มไม้ขีดไฟ กลุ่มรักษ์เขาใหญ่ กลุ่มใบไม้ เครือข่ายเขาใหญ่ดีจัง

เพื่อน ๆ ร่วมค่าย: เจนนี่ แข โบ แมงปอ บี เดียร์ ป๋อมแป๋ม หิน เอก มล ภูมิ มิก โบว์ เบส ปอนด์ หมี เอี่ยม ดอกจาน เฟิร์น เจ้ท ลูกแป้ง การ์ด โอเล่ เฟิร์น มิเคลลา

ข่าวสาร/บทความล่าสุด

ติดตามพวกเราได้ที่